Κουρκουμάς: ένα θαυματουργό μπαχαρικό

Κουρκουμάς: ένα θαυματουργό μπαχαρικό

Ιανουάριος 19, 2018

Ο κουρκουμάς είναι ένα φυτό που έχει μεγάλη ιστορία για ιατρική χρήση εδώ και περίπου 4000 χρόνια. Στην Νοτιοανατολική Ασία, συγκεκριμένα στην Ινδία, την εποχή της Βεδικής κουλτούρας, ο κουρκουμάς δεν χρησιμοποιούταν μόνο ως συστατικό για το μαγείρεμα αλλά και σαν μυρωδικό σε θρησκευτικές τελετές. Λόγω του λαμπερού κίτρινου χρώματος του, ο κουρκουμάς είναι γνωστός και ως "Ινδικό Σαφράν". Η σύγχρονη ιατρκή έχει αρχίσει να αναγνωρίζει τη σημασία του αφού έχουν δημοσιευτεί πάνω από 3000 άρθρα σχετικά με τον κουρκουμά τα τελευταία 25 χρόνια. 

Ο κουρκουμάς καλλιεργείται σε τροπικά μέρη, κυρίως στην Ινδία, σε κάποιες άλλες περιοχές της Ασίας αλλά και στη Κεντρική Αμερική και παίρνει διαφορετικά ονόματα ανάλογα με την περιοχή  και την κουλτούρα της. Στην Βόρεια Ινδία ο κουρκουμάς συνήθως ονομάζεται ¨haldi¨. Το όνομα του είναι αβέβαιο από πού προέρχεται, μάλλον είναι λατινικής ή αραβικής προέλευσης, πάντως  στα γαλλικά είναι γνωστός ως terre merite ονομασία λατινικής προέλευσης, στα αγγλικά turmeric ενώ σε πολλές γλώσσες μεταφράζεται απλά από την "κιτρινόριζα".

Ο κουρκουμάς προέρχεται από το φυτό Curcuma longa, ένα ποώδες πολυετές φυτό που ανήκει στην οικογένεια τζίντζερ, το οποίο φυτρώνει  στην τροπική Νότια Ασία.  Το φυτό κουρκουμάς, για να ευδοκιμήσει χρειάζεται να βρίσκεται σε θερμοκρασία 20⁰ C και 30 ⁰ C και σε περιοχή με ψηλή ετήσια βροχόπτωση. Όταν το ρίζωμα του κουρκουμά ξερανθεί, τότε μπορεί να αλεσθεί σε μια κίτρινη σκόνη που έχει μία πικρή, ελαφρώς καυστική αλλά ταυτόχρονα και γλυκιά γεύση. Το κύριο συστατικό του κουρκουμά είναι η κουρκουμίνη.

Διατροφικά στοιχεία
Η διατροφική ανάλυση του κουρκουμά περιλαμβάνει (στα 100γ) : 390 θερμίδες (kcal), 10γ ολικού λίπους, 3γ κορεσμένου λίπους, συνολικά 69,9γ υδατάνθρακες από τους οποίους τα 21γ είναι φυτικές ίνες. Επίσης περιέχει 3γ σάκχαρα και 8γ πρωτεΐνη, 0mg χοληστερόλη, 0.2γ ασβέστιο, 0.26γ φώσφορο, 10 mg νάτριο, 2500 mg κάλιο, 47.5 mg σίδηρο, 0.9 mg θειαμίνη, 0,19 mg ριβοφλαβίνη, 4,8 mg νιασίνη, 50 mg ασκορβικού οξέος και 3γ κουρκουμίνη. Επίσης ο κουρκουμάς είναι πολύ καλή πηγή ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και α-λινολενικού οξέος.

Η σημασία της κουρκουμίνης  
Η κουρκουμίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν συστατικό σε τρόφιμα, σε καλλυντικά και σε φάρμακα. Χρησιμοποιείται ευρέως ως μπαχαρικό στη μαγειρική στη Νότια Ασία και στη Μέση Ανατολή. Λόγω του έντονου κίτρινου χρώματος που έχει και της γεύσης της, χρησιμοποιείται ως χρωστική ουσία στο τυρί και το βούτυρο. Επίσης χρησιμοποιείται στα παρασκευασμένα τρόφιμα όπως στα κονσερβοποιημένα ποτά, σε γαλακτοκομικά προϊόντα, σε προϊόντα αρτοποιίας, στα παγωτά, σε κέικ με κίτρινο χρώμα, στους χυμούς πορτοκάλι, στα πόπ κορν, στα γλυκά, στα δημητριακά, στα σως και στα τρόφιμα με ζελατίνη. Είναι σημαντικό συστατικό στις περισσότερες σκόνες κάρυ που πωλούνται στο εμπόριο.

Μελέτες έδειξαν πως η κουρκουμίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως φυτικό φάρμακο για τη βελτίωση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, για οφθαλμικές φλεγμονές όπως την χρόνια πρόσθια ραγοειδίτιδα και την επιπεφυκίτιδα, για καρκίνο του δέρματος, στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της ανεμοβλογιάς, για επούλωση πληγών, για λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος και για ασθένειες του ήπατος.

Επιπρόσθετα, είναι ωφέλιμη σε διαταραχές του πεπτικού συστήματος, για να μειώσει τα επίπεδα ίκτερου, για μείωση πόνων περιόδου, για κοιλιακούς πόνους, για φουσκώματα, για καταστάσεις δυσπεψίας και για διαταραχές της χοληδόχου κύστης. Η κουρκουμίνη έχει αντιφλεγμονώδεις, αντικαρκινικές και αντιμικροβιακές  δράσεις, Ακόμα, σύμφωνα με έρευνες βοηθά σε περιπτώσεις  καρδιοπαθειών και νεφρικών διαταραχών. Ιδιαίτερα ωφέλιμη παρουσιάζεται σε περιπτώσεις διαταραχών του γαστρεντερικού συστήματος όπως την οικογενή αδενωματώδη πολυποδίεση, στο σύνδρομο του ευερεθιστου εντέρου, στη νόσο του Crohn, στην ελκώδης κολίτιδα και στο καρκίνο του παχέος εντέρου. 



Αντικαρκινικές ιδιότητες της κουρκουμίνης

Καταστρέφει τα καρκινικά κύτταρα χωρίς να επηρεάσει τα φυσιολογικά κύτταρα
Μειώνει τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων
Μειώνει τις φλεγμονές που δημιουργούνται
Εμποδίζει την σύθεση μιας πρωτεΐνης που βοηθά στη ανάπτυξη των όγκων
Συστάσεις για κάποιες παθήσεις

Για αρθρίτιδα: συνιστώνται 8-60γ φρέσκας ρίζας κουρκουμά, 3 φορές την ημέρα
Για δυσπεψία: συνιστώνται 1.3-3γ ρίζα κυρκουμά.
Πώς μπορείτε να εντάξετε τον κουρκουμά στη διατροφή σας

Μπορείτε να το προσθέσετε σε φαγητά όπως στο ρύζι ή στα όσπρια για να βοηθήσει στη βελτίωση της πέψης και να μειώση τυχόν αέρια και φουσκώματα.
Μπορείτε να το αναμείξετε με γάλα ή νερό για να θεραπεύσει τυχόν εντερικές διαταραχές, κρύωμα και πονόλαιμο.
Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν έρευνες που να αποδεικνύουν τυχόν τοξικές επιδράσεις που σχετίζονται με τη χρήση του κουρκουμά και είναι ξεκάθαρο ότι ακόμα και η υψηλή κατανάλωση κουρκουμά δεν είναι βλαβερή. Σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δεν έχουν βρεθεί στοιχεία που να υποδεικνύουν αλληλεπιδράσεις του κουρκουμά με άλλα φάρμακα. Η Αμερικανική υπηρεσία Τροφίμων και φαρμάκων έχει δηλώσει ότι ο κουρκουμάς και το ενεργό συστατικό του η κουρκουμίνη είναι ασφαλής για κατανάλωση. Έτσι, στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής ο κουρκουμάς και τα συστατικά του χρησιμοποιούνται στη μουστάρδα, στα δημητριακά, στα πατατάκια, στο τυρί, το βούτυρο και άλλα τρόφιμα.

Νικόλ Πηλείδη - Διατροφολόγος-Kλινική Διαιτολόγος (BSc(Hons), MSc)

nicolepileidi@gmail.com

+357 97838941

Πηγή: http://politis.com.cy/article/kourkoumas-ena-thavmatourgo-mpachariko